G!k * Gök*köG im-mi’ini yansıtan eb.er.y(ay)-gen.öt.ük : üng.(s-s).ol.ng.am (birey can ötüğün / atığın (biyo-genetik) inlem & solunum ses olumu, ünlem) tepileri > tr.“g(!)k demek”;“g(!)kı çıkma-mak” ya da “g(ıcı)k almak”; “g(ıcı)k olmak; ayrıca “g(ıdı)klamak > k(!)k+ırdamak”; Bkz: Gök*köG Bitşik ▼

gen : öt.ük ~ gen / gin / yin / can : at.ok * evrensel belgülerin kutsal okuma (dua) biçiminde içine id+okuñ olup id.okh-khu @ kod’lanmış bulunduğu öz; can : at.ok > genetik > gr. genesis, genetikos ~ eur. genitive / genetic; Bkz: öng : gin; ör.gen.ök

gök : ağan & (gö)k : indi * Gök*köG imleri yile yazıldığında adları göğe yükselen / ağan (pap+ağan) & gökten inmiş / uçamayan (kh+indi ~ hindi) demek olan kuşlar. Ulu akıllı evrensel bilgemiz oğh.(us).can > Hoca Nasreddin’in bu kuşlardaki niteliksel karşıtlığa ilişkin öyküsü için ötüşüñ & tüşüñ; eng. parrot & turkey; Bkz: öt.ür.ük.(oğh.uş) : y(ay / iy)i

nebula

gök : bulut * bulutsu uzak yıldız topluluğu; eng. nebula; rus. tumannost; Bkz: Gök*köG : ot.ış

gök*khan * gök ış.ım.ebi (semavî ~ mavi) tenli tengri gök*oğhan’dan oğh (ulu akıl) im-mi’nin okh im-mi’ne dönüşümüyle gök khan; Boğha Tarkhan Oğhuz Khan(ım) (obuğa ve abağa oturan or (altın) kanlı boğa{ç} han(ım); bağatur Boğa Tarkan Oğhuz Han(ım))’ın kendilerine altın yay & gümüş (boz) ok vererek gönderdiği ebe+ergin (ev ergini > virjin) kızları Gün, Ay, Yıldız ile Gök, Dağ, Deniz Han(ım)’lardan Gök Khan(ım), sonradan ataerkilleştirilmiş söylenceye göre oğlu Gök Han; gök*oğhan’dan ön ünlü daralmasıyla tr. kağan > pers. cihan (dünya, âlem) & cihan+g+er ~ cihangir; ibran. cohen; eur. özad. Cohen; ar. kâhin; Bkz: gök*oğhan ▼ ; oğh.us ~ oğh.uz; [ B.Ğh.A : T.R.Kh.N ]

Gök*köG Bitşik : öt.ür.ük.ng : il.üng.oğh-ğhu.nda G(eb(!)be)G : oğh-ğhu.iç-çe ~ göbek : hece > “gög ebe göbeg öbeg gebe bebe; (g)el bebek, gül bebek” ya da “gelebeg > kelebek”; g!k, ç!k, –cik, –çük > eur. “tch, tch!”; “cl!ck”; click, clock! (o’clock, saat çik-çak / tik-tak)’ları; G. Afrikadaki okh-khu.ng : uç.oğh.us+an >  khoisan ~ kuşhan dil g+öbeği’nin damak şaklatan kon.(ver : ses). uç.um (converse, conversation; mükâleme) biçimi; Bkz: gök : bitik; Gök*köG : oğh-ğhu.iç-çe ▼; yeni

Gök*köG Bitşik : (y(ay).ış.am / et.ür.ük & öt.ür.ük) Ana Dil * Bu terim, günümüzde konuşulan dillerin hangi ağzına / lehçesine çevrilirse çevrilsin, salt “Türkçe” demeye gelir. Bunun nedeni içerdiği anlamın, bir zamanlar tam olarak belirttiği ve kullanıldığı üzere kuşlar, sürüngenler & memeli ırklar da işin içinde olmak üzere, etten ve kandan oluşup, ses veren, ötüşen & konuşan yaratıkların bütün soylarını bir öbekte toplamaktan çok, yeryüzünde belirli bir tek ulusu tanımlayacak biçimde kısıtlanmış olmasıdır; This term, when translated into any idiom of languages spoken today, is simply “Turkish”, which has been narrowed down to labeling one particular nation on earth rather than the whole phylum of warbling and speaking flesh & blood creatures with chirping, warbling & chanting characteristics, including the bird, reptile & mammalian races, which the term once fully signified and was employed for; Bkz: [ et.ür.ük : öt.ür.ük ]

{Gök}.ap.ol : ış.(ot.oğh) : (oğh).uz.(am) : y(ay).ebe.k{öG} ~  uz.(am) : y(ay).eb.ök ~ zeybek * Gök*köG ışık otağlarının / şatolarının o ulu uzam yayı’nda yay öbek olmayı (yayılmayı & öbeklenmeyi) denetleyen ebe / ana bekçi, kollukçu  güçler; > gr. polis, kent, politēs, yurttaş ~ politeia; lat. polºtºa, devlet; fr. policie, cıbıl (civil ~ sivil) örgüt; ger. polizei ~ eng. police; Bkz: uç.ob.an

Gök.(eb*be).köG * Gök.(ebe).köG ~ gök+ebe 1. doğuran gök tengri+iç-çe & tengri+iç-çe gök’ün evi; ğhu (eb-be) oğh * gök evi’nin ebelik yapması & bebe+oğh ~ bebek (ok / cücok) doğurması; göbek; göbekteki bebeye gök ebeliği; gebe dişi; (oğ)h.(uz).am : ile > ar. hâmil+e / hâmî; doğ(ur)um / doğum olma işi, gebe’lik ür.et.işi & ür.üng.ü > ger. geb+urt / geb+orn; eng. {ge}b+irth / {ge}b+orn; 2. gök+ebe * göksel, kutsal ana tengriçeler; Hatti ülkesinin ecesi > hitit. hebat; likçe. hba-ena (heba ana); pers; luvi & lidya. kybeba ~ kubaba ~ kybele ► “Işık, Fahri, Doğa Ana Kubaba, Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Ar. Enst., İstanbul 1999, s. 22-24”; > eur. cybele / cybil; özad. Sibel; Sibel+ius; hitit. kubaba > ar. kubbe, “baki kalan bu kubbe’de bir hoş sada imiş” –Bâkî (16. yy.); kâbe, gök tengriçe ya da tengri’nin kubbe altındaki evi; gök+ebe ~ gök+ana * mavi kanlı / tenli göksel, kutsal et.ür.ük : oğh. uz ana tengriçeler; ebe & analar > gr. kokona, kokona, hanımefendi, süsüne

in contradiction: “as I work better, my (pay) gets (beter) > my (share of the pie) gets (worse)”; tr.er.ob. y(ay)).er+er ~ el.ob.er+el * er erden; el elden ob yerdir (yukarıdadır / üstündür); man / person / hand over the [place of] other man / person / hand > ger. eroberer, the conqueror # eng. robber; tr. khan : kıran.er ~ kan : kırar > eng. conqueror, alagan / algan; Please note that none of the conventional theories in modern linguistics can ever explain these bilateral & enigmatic features, except Doğan Türker’s novel method of aphonetic & provisual analysis; Bkz: [ Atob / Obal ]; [ Woyengi ]; gök.oğh. uz.am ▼

Gök*köG : eb.er : öt.üş * Bkz: eb.er.öt.üş : ing.(ök) : er.iç-çe

Gök*köG : er+en * Bkz: G(r(φ)e)K > Grek

Gök*köG : ing.ök * 1. gökten inmiş / göksel ana, id.oğh ~ iduk ana & akıl; bu töreye göre örgütlenmiş sürüler & toplulukların yöneticisi > masr. hathor; gr. hera,  iñek bedenli / iñek yüzlü / iñek gözlü olarak betimlenen tengri+(i)ç-çe’ler; 2. göksel ana’nın yer yüzüne indirdiği iñek (ingek ~ inek) türü; hind. kutsal inek kavramının kög : ingi ~ kökeni; eng. holy cow; fr. la vache sacrée; Bkz: [ Mutfağın Namusu ]; ök.ör : nom(u)

Gök*köG : ob.(oğh.uz : am.(y(ay)).eb.er : gin * 1. Gök*köG uzam / uzam+an’ın bağ / bah{çe}bozum yerinde Amay Ana’nın ebe ergin oğhuz / okhuz canlarınca su verilip yetişen, kökleri yayılan biber+cin geni / cini / canı; ot.or.am : ob.ot+an : ür.ük.üngü (tarım & botanik ürüngü); gök+kambur ot > eng. cuc+umber; Bkz: Gök*köG : ot & Gök*köG : ür.ük.ot ▼; 2. Gök*köG : ob.(oğh.uç) : oğh. (uz)+an * Gök*köG {üligi} bağ & bahçelerin bağbozan boğa uçlu (boynuzlu) oğhuz bahçıvan oğhanı (tengrisi) > gr. bacchus ~ lat. dionysos; Bkz: ebe : er.gin; (oğh)-ğhu. (e)b(e).er+gin; al(ma : am)la

Gök*köG : oğh-ğhu.iç-çe * Gök*köG Bitşik okuma’da iççe çekilen s-s.ol : oğh-ğhu.ng (ses oluğu soluğun) “hu! hu!” diye dışa çıkan bilinç ecesi im’ler > tr. hece; aşkın erk alanının (transandantal enerji kafesinin) dışavurum ‘kod’ları; ‘kadîm’ çağlara has anlayış / kavrayış çerçevesinde tanrılar & tanrıçalar görüntüsünde özgün modeller (arşetipler) olarak ortaya çıkarak, yaşamın daha kılgın alt ögelerinde iletişime yansıyan, düşünülen ya da dile getirilen birimler; “Bu nedenle Türk Dili’nin kök heceleri yaratılış – var oluş gerçeğinin imleri, ya da Kozmik Bilinç kodlarının alt & üst  bilincimizdeki imgesel yansımalarıdır. –Hülya Akdoğan, 1997”; [Middle English sillable, from Anglo-Norman, alteration of Old French sillabe, from Latin syllaba, from Greek sullab¶, from sullabein, second aorist of  sullam-banein, to combine in pronunciation : sun-, syn- + lambanein, to take –AHD.]; ► “Bu adların şekli’ni heceler yardımıyla değişik kılmak mümkündür. Böyle yapınca işten anlamayan biri, birbirinin aynı oldukları halde, onları başka başka şeyler sanır... Adlardan anlayan ... adların tesirini, değerini göz önünde tutar ve bir harfin eklenmesi, yahut yerini değiştirmesi, yahut atılması, hatta adın değerinin büsbütün başka harflerle anlatılmış olması, onu aldatamaz... İlk konulan adların, onları gösterişli kılmak isteyenlerin elinde, tanınmaz bir şekil aldıklarını bilmiyor musun? Kulağa hoş gelmesi için harfler eklediler, yahut çıkardılar; güzelleştirme isteği ile zaman, kelimeleri eğip bükerek kılıktan kılığa soktu... –Eflatun; Kratylos, çev.: Suat Baydur, MEB Batı Klasikleri 37, İstanbul 1989, s. 31-32, 66”; “Eski Bizans Rumcası ve Yunancanın Türkçe sözcüklerin sonuna +os / +is gibi ekler getirerek yunancalaştırdığı bilinen bir gerçektir ‒Gülensoy, Tuncer, Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, 2 cilt, TDK, Ankara 2011, s. 108”. Bkz: [ Gök Heceler ]; [ Öz’ün Işığını Arayan Er ]; oğh-ğhu : iç-çe; [ Büyük Sentez ]; Grek

(Gök*köG : oğh.uz.am.er)+en ya da al(ma:am)la : id.eb.er+en : (yaratan / tanrı) kut deveran(ın) dev ebe er+en(ler)i; daha sonraları hintçe’de deva(e)s diye bilinirler; (id).eb.er+en ya da id.eb.erler  (dev [ebe] erler) olarak görülen imlerin, üp/f.üng : öt.ük : can (phoenician / fenike) kökenli Gök*köG : er+en > Grek ▼ yazısına biçiminde girmesi sonucu bütün dünyada tit+an (titan) dev tengriler ırkı olarak bilinip, öyle tanınmışlardır. Günümüzde tüm batı dillerinde yer alan “titan / titan+ic; géant / giant...” gibi sözcük ve türevlerin tümü bu Gök*köG : et.ür.ük : öt.ür.ük : iç-çe Ana Dil’den inmiştir.

Gök*köG : ot * gök-yer ekimi g(ekki)g ~ kekik otu; bot. thymus (labiatae) türlerine verilen genel ad; gr. thumon ~ lat. thymum > eur. thymian; thym+e; Bkz: ob.ot+an : (ür).ük

Gök*köG : ot.ış

Gök*köG : ot.ış * 1. Gök*köG uzam / uzam+an’ın & Gök tengri yı(&)la köG tengr+iç-çe’nin (Amay Ana’nın) sıcak ışınımı / ışığı / ateşi & aydınlanma ötüşü; bu ışınımı / ateşi & ötüşü soğuran & gök (tengri)’ten kög (yer)’e düşen kut taş; or.okh-khu.ng & or.ng.okh-khu & okh-khu : or.ng yazılımında k.ö.G imlerinin B.o/u.kh ~ g olarak aktarımıyla > tr. Bektaş / +î; köG : tengri anlamında > hint. Buddha, one who has achieved a state of perfect spiritual enlightenment in accord with the teachings of Buddha (Siddhartha Gautama, the Indian mystic and founder of Buddhism); hung. Buda+pest (Macaristan), köG+yurt; pol. Bog, (köG) tengri; Bog+am.er ~ Bogomil, (köG) tengri & tengr+iç-çe’nin sevgili kulu; “Bogomils, members of a religious sect that arose in the 10th century in the Balkans. The chief center was in Bulgaria and the cult spread among other Slavic peoples –© 2004 Microsoft Encarta”; rus. Bokh, (köG) tengri; 2. köG : [ot. ış].y(ay).eri * Bektaş (ışınım / ateş / ötüş / tengri öğütü) yeri / yurdu > tr. Bukhara (Özbekistan); Bukhara+ışotağı > rom. Bukhareşti (Bükreş, Romanya); Gök : er+en & köG : er+en > rus. Yuri Gagarin (Gök eren Yürük / Gökte yürüyen er) & Bukharin (Kög Tengri(ye) eren / Tanrı kulu); köG : ot.[ış].oğh-ğhu * köG tengri’nin ateş atış / ötüş / taşı & taşağı / otağı / dağı / odası > çipça. Bogotá (Kolombiya); polinez. Bogor (Endonezya); 3. köG : [ot. ış] * tr. köt tili öterim (argo deyim): “edgü işe kög (bok) atmak kolay...”;“ iki ucu köglü (boklu) değinek”; 4. Gök*köG : iş * Gök*köG uzam / uzam+an’ın & Gök tengri yı(&)la köG tengr+iç-çe’nin (Amay Ana’nın) sıcak ışınımı / ışığı / ateşi & aydınlanma eylemi, işleyişi & işi; tanrı yazgısı; ar ~ osm. ilahî takdir  # kög.iş ~ bok iş > eng. bogus, taklit ya da düzmece nitelik; bogy / +man, kötü ya da arsız & yaramaz cin / ruh; hobgoblin, çirkin, zararlı cin ya da duygu (AHD); ►(HA önerisi) eng. bo+gus tamğhu’ları dönerek okununca > tr. bo+sug ~ bozuk (bad, out of order, deformed, freak, kaput, etc.); üçe bölünmüş boz.ok için Bkz: ob.y(ay).or.okh

ür.ük.ot

© 1991 doğan türker

Gök*köG : ür.ük.ot * 1. Gök tengri yı(&)la köG tengr+iç-çe’nin (Amay Ana’nın) yetiştirdiği ürükü (ırkı / ürünü) göğerik (göğe bakan / kızarık) kök otu; tr. ot.uç : y(ay).ap.or.okh (taç yaprak)’ları eski türk töresinde ere varan (erik) kızın kuş+andığı kız ol ~ kızıl gelinliği andıran gelincik iç-çe : çük’ü (erkek döllenme örgeni kendi içinde olan küçük tengriççe / ece çiçeki); 2. gök.ür.ük : ot; kızıl taç yaprakları horoz ibiğini andırdığı için gök.ür.ük ~ kukurik : ot (horoz otu); r ~ l dönüşümü > fr. coquelicot; eng. poppy, gelincik; Bkz: Gök*köG : ob.(oğh.uz; o+t.ür.ük

gök*oğhan * 1. gök ış.ım.ebi (semavî ~ mavi) kanlı & tenli tengri; “her ulus kurulurken Gök Teñri bir altın ışık biçiminde yer yüzüne inerek  o ulusu kendi ruhunun soluğu ve ışığının dölleyici gücüyle kutlu kılardı –Gökalp, Ziya, Türkçülüğün Esasları; İnkilâp & Aka, İst. 1978, s.151”; ► “Côte des Esclaves’da yaşayan Yorubalar, Olorum (sözcük anlamı “Gökyüzü’nün sahibi”) olarak adlandırılan bir Gök Tanrısı’na inanırlar: Tanrı, dünyayı yaratmaya giriştikten sonra, bu işin tamamlanmasını ve yönetimini daha alt düzeyde bir Tanrı olan Obatala’ya bırakır. Kendisine gelince, o dünya ve insanla ilgili işlerden kesinlikle uzaklaşır; deus otiosus {latince : yansız, ilgisiz tengri ‒DT} haline gelen bu Yüce Tanrı’nın ne tapınağı vardır, ne heykeli, ne de rahipleri. Bununla birlikte, bir felaket olduğu zaman en son çare olarak ona başvurulur. –Eliade, Mircea, Mitlerin Özellikleri, çev. Sema Rifat; Alfa Mitoloji, İstanbul 2016, s. 131 v.d.”; Bkz: oğh.us ~ oğh.uz; gök*khan; ış.oğh.uz; [ B.Ğh.A : T.R.Kh.N ]

gök*kuş ~ kaknus * Bkz: kaknus ~ gök*kuş; k(ö/ü)l : tigin; altın kaknus;  kaknus, çizim / graphics; [ oğh.uç : öt.ür.ük.iç-çe ]

gün ~ kün * Açıklama düzenleniyor

G(r(φ)e)K / Grek / Gök*köG : er+en / gök : eren

G(r(φ)e)K > Grek * 1. Anadolu’da sömürdükleri okh : y(ay)+an (ok-yay(lar) > gr. İon) varlığından ötürü bizde “yabannas ~ yavanna / yunan” diye bilinen, am : ma adı aslında Gök*köG : er+en ya da gök : eren olan boyların, Gök*köG : im-mi içine, günümüze uyan bir anlayışa göre de, sarmal dna kodları içine damgalanmış olan (er) im-mi’nden ötürü G(r(φ)e)K biç+im’li yazı imlerini karıştırması sonucu türeyip, bozunmuş olan bir oymak adıdır > gr. graikos (kendilerine böyle demezler); lat. graecus; fr. grequé; eng. grēcas > grek ~ greek; grecian; ger. griechen, ttr., ttr..; özelad. Grieg; Greg / +or / +ory & Gregor+ian; g(ö)g.eri > g(eri)g+er.{oğh.uz}> lat. gregarius, sürü üyesi; ► “İonialılar Pelasglardan iniyorlardı, Dorlar ise Hellenlerden. Pelasglar topraklarından hiç ayrılmamışlardı, Hellenler ise boyuna oradan oraya göçmüşlerdi -- Herodotos’un burada sözünü ettiği İonialılar ya da Pelasglar ve son olarak Dorlar, Yunan {diye bilinen} topraklara çeşitli zamanlarda gelmiş olan istilacıları temsil ederler. O zamanlar anakaradaki Yunanistan çok geriydi, buna karşılık adalarda ve özellikle Girit’te parlak bir uygarlık vardı. Bu konuyu Hatzfeld (ölümü 1947) çok açık olarak işlemiştir (Histoire de la Gréce, Payot, Paris 1926. İlk dört bölüm)”; Herodotos, Tarih, çev. Müntekim Ökmen, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., XIII basım, İstanbul 2017; s. 31 & s. 32; dipnot 19; Pelasgi, also called Pelasgians, the people who occupied Greece before the 12th century BC. The name was used only by ancient Greeks. The Pelasgi were mentioned as a specific people by several Greek authors, including Homer, Herodotus, and Thucydides, and were said to have inhabited various areas, such as Thrace, Argos, Crete, and Chalcidice. In the 5th century BC the surviving villages apparently preserved a common non-Greek language. It is uncertain whether any ancient people actually called themselves Pelasgi. In later Greek usage their name was applied to all “aboriginal” Aegean populations ‒Copyright 1994-1998 Encyclopaedia Britannica; ►“Tarihsel zaman içinde hiçbir soy sürekli değildir. Yunan milliyetçileri günümüz Yunan’ının antik dönem Grek’inin devamı olduğunu ileri sürerler. Oysa Alman tarihçi Jacob Philip Fallmerayer’e göre eski Grek soyu kaybolmuş ve onun yerini Hellenleşmiş Slavlar  ve öteki soyların karışımı almıştır –İnce, Özdemir, ‘Anadolu’nun Türkleşmesi (2)’, Aydınlık, s. 6, 18.01.2013”; İlginçtir, gök : eren > g(r(φ)e)k oymağı kendilerine ’ελλην / ’ελληνικα, elen / elenika (eng. hellene / hellenic); yurtlarına ’ελλάς , ellas; (eng. hellas) derler; arabça & ispanyolca dillerinde olduğu gibi, gök : eren > g(r(φ)e)k yazısında da, kutsal oğh ya da ğhu im-mi yazılmaz, am : ma seslendirilir; y(ay).ür.ng.iç-çe > fürüngçe / frankça (fr. française / eng. french) dilinde ise, kutsal oğh ya da ğhu im-mi yazılır, am : ma genellikle ses+ilen+ dirilmez (h muet & h aspiré); ► “Sokrates –Ben Hellenlerin, ve en çok yabancıların egemenliği altında bulunan yerlerde, yabancı uluslardan pek çok adlar aldıklarını düşünüyorum. (...) Adların aslını araştıran kimse, bunu Grek diline göre yaparsa, adın geldiği yabancı dili göz önünde tutmazsa, işin içinden çıkamayacağını anlarsın. –Eflatun; Kratylos, çeviri: Suat Baydur, MEB Yay. Batı Klasikleri 37, İstanbul 1989, s. 64”; ► “Leonard Woolley, Sümer’lerden söz ederken şöyle demektedir: ‘Onların, ilkel barbarlık içinde debelenip duran bir dünyayı aydınlatan uygarlıkları ilk kıvılcım niteliği taşıyordu. Biz, tüm sanatların köklerinin Yunanistan’da arandığı ve Yunanistan’ın, Olimposlu Zeus’un beyninden tam yetişkin olarak, Pallas gibi fışkırdığının düşünüldüğü evreyi aşmış; o deha çiçeğinin özsuyunu nasıl Lidyalılar ile Hititlerden, Fenike ile Girit’ten, Babil ile Mısır’dan emmiş olduğunu artık öğrenmiş bulunmaktayız. Ancak kökler daha da geriye uzanmakta, tüm bunların gerisinde Sümer yatmaktadır’ “And Woolley sums up his exposition by saying: ‘… Their civilization, lighting up a world still plunged in primitive barbarism, was in the nature of a first cause. We have outgrown the phase when all the arts were traced to Greece, and Greece was thought to have sprung, like Pallas, full-grown from the brain of the Olympian Zeus, we have learnt how that flower of genius drew its sap from Lydians and Hittites, from Phoenicia and Crete, from Babylon and Egypt. But the roots go farther back; behind all these lies Sumer.’
–Ceram, C. W.; Gods, Graves, and Scholars, Bantam Books, USA, 1980, p. 361”; ► “Kendi sitelerinde keşfedilmemiş olan her şeyi ellerinin tersiyle iten Yunanlılar bile Biblos yazısını benimsemiş ve ticari işlemlerinde kullanmaya başlamışlardı. Yenileştirici özellik taşıyan her şeyi kendilerine mal etmekte uzman olduklarından, bu yönteme Yunanca alfabeta adını vermişlerdi –Coelho, Paulo; Beşinci Dağ (Türkçesi: Aykut Derman), Can Yayınları, İst. 1998, s. 72”; Bkz: aleph-beth; ış.oğh.or : öt.üş; ış.oğh. or.sz; [ Socrates uyardı ];
[ Sümer ]; [ Uygarlık Bir Grek Mucizesi mi? ] [ Not: sözlüğümüzün özgün yazılımında G*G imlerinin  ortasında kullanılan y(ay) / ış / am / er / at / ok ... gibi değişken tamlamaların tümünü simgeleyen y(ay) im-mi, “y-u-f olsun yay-u-fi yapana!” ilkesi uyarınca, bazı örümebi tarayıcılarında Φ (phi = fi) im-mi yerine latince f  harfi ya da ? im-mi olarak görünmektedir ]; 2. Evrensel Ana Dil(im.iz)’in görsel evresinde Gök*köG imlerinin köG*Gök imleriyle yer değişimi sonucu k(er)k : et.ür.ük > kög : türk’ler & kög türk’lerin erk (egemenlik) yeri; et.ür imlerinin yutulmasıyla Kerk.ük yurtu ~ Kerkük; pers. Pers kralı Büyük Ks(er)ks+es (İÖ. 519-465).

gök.oğh.uz ~ gök : (is.okh.at.am.er).oğh.uz+an * 1. günümüzdeki yanlış okumayla Gagavuz denilen gök : oğh.uz Türkleri; otuz gök ürüngü (ürünü & rengi) tenli gök oğhuz boylarından a. ış.am.er ~ sümer > is.am.er ~ sâmi / semitic; b. is.okh.at ~ iskit; ç ~ t /s dönüşümüyle skoç ~ skot > scot / +tish / scotch; c. sakha @ akhas; d. id.(okh.uz) : oğh.us ~ dokuz oğuz @ sogd+akh; e. et.ür.ük : is.okh+at > etruschi / etruscan (etrüsk can); f. us.er : uç.oğh / is.er : üç.okh > selçük ~ selçik ~ seltik > eur. celt+ique / celt+ic, ttr., ttr... gibi eb.er : ob.oğh.a(m) : el.nda (in the land of europe) yerleşik ulus, boy, oymak, kol & ok’ların her biri > masr. hekakasut; gr. hyksos; Bkz: [G(r(φ)e)K~ Grek > Pelasg]; ► “Kafkaslardan güneybatıya yönelerek Anadolu’ya giren göç dalgasında R1b’lilerin [protoTürklerin] yanında I1, G1 ve G2’liler de (proto-Çerkesler) vardı. Kafkaslardan Anadolu’ya, oradan Lübnan, Suriye, Mısır, Libya ve Fas yoluyla İber’e geçtiler. Bir kısım akrabalarını bu günkü İsrail ile Mısır arasında bir yerlerde bıraktılar. Yahudilerin içindeki Aşkenazi denen gurubun nüvesini işte bu R1b ve G2’liler oluşturur. Mezar buluntularına göre tarih M. Ö. 4000’lere dayanır –Çataloluk, Osman, Türk’ün Genetik Tarihi, Togan Yayıncılık, İstanbul 2012, s.31”; Bkz: [ Gotlar & Keltler ]; ► ayrıca selçük & seltik (selçuk & celtique) adlarındaki dönüşüm benzeri Saltuklular > Erzurum ve çevresinde kurulmuş bir Türk beyliği & Saltuknâme > Türk dervişi Sarı Saltuk ile ilgili ödkuğlar ~ öyküler söz konusu bu üngsüz ç ~ t /s dönüşümünün ne kerte yaygın olduğunu gösterir; ► tengri Enki’nin büyük tufandan kurtulmasına yardım ettiği Sümer kralı Ziusudra Khan; bu öyküden alınmış ötüş mötüş’ler > gr. muthos. i. Zeus; ii. büyük tufanda yok olmaktan kurtulan Boetia kralı Ogyges, “Hooke, S.H.; Middle Eastern Mythology, Penguin Books, England, 1963, p. 16, 30”; ar. khavm, kavm+iy-ye ~ kavm; eur. tribus, at+tribute; tribe ~ tripe; 2. (gök) : ış / is.(am.er). oğh.uz+an * gök serik sakıpı ışık han(lar) / shogun oğhuz(lar) / o kuz kuzu kız(lar) & kızan(lar); tr. özelad. Suz+an ~ eng. Suzanne / Susan / +n / +ne; jap. Suzuki; afro. Susu, Gine & Sierra Leone’de yaşayan Batı Afrika halkı; pers. Susa, Elam krallığı & Pers imparatorluğunun baş kenti; fars. sûz / +ân (yanma, tutuşma / yakan, ateşli); eng. suzerain, a nation that controls another nation in international affairs but allows it domestic sovereignty; suzerain+ty, the power or domain of a suzerain (egemen devlet & egemenlik erki); Bkz: am.on; aton; ış.oğh.(uz.am)+an; [ İlk Üç Buyruk ]

guş * 1. ulu akıl (evrensel bilinç / ilahî şu(ğ)ur / divine reason) & yaratıcı güç (kozmik enerji / hâlik-i mutlak / creative force) olan tengri’nin “ışık [& aşk & şık @ hoş] olsun!..” diye verdiği ış.oğh. (uz. am) > eng.“shazam!..” buyruğundan, is.öz’ü ile özdeşleşen @ oğh.ış ~ oğh.uş > guş ~ kuş; kuş dili / hoş dil; “Benim dilim guş dilidir... (My language is the language of gosh {of God, or Turks, or Birds, or @ Light, Love & Reason, i.e. Creation})” -Yunus Emre, 13 yy.; > fars. 1. gû, söyleyici, söyleyen, “nâdire-gû, dilcan”; 2. gûş, kulak; işitmek, dinlemek, duymak; 3. âgûş, kucak, sığınılacak yer; o kuşun idok ışın yeri; Bkz: idokışıneri; ►“Koehler, Lorenz, Craig ve Thorpe gibi davranış bilimcilerin hepsi, kuş ötüşünün ilerlemiş biçimlerindeki ses arılığının, ‘yaratıcılığın’  ve doğaçlamanın, ‘hem müzik, hem de konuşma yolunda atılan ilk adımlar’ sayılması gerektiğinde anlaşmaktadırlar. –Koestler, Arthur; The Act of Creation, Arkana Penguin Books, London, 1964, s.492.”; ►“İnsan dili ile hayvan iletişim dizgeleri arasındaki ilişkiyle ilgili daha açık bir irdeleme karşılaştırmalı ırabilimci W. H. Thorpe’un son günlerdeki bir irdelemesinde görülebilir. Thorpe, insan dışındaki memelilerin insanın sesleri taklit yeteneğinden yoksun göründüklerini, bunun için de “memelilerin değil,” (birçoğu önemli oranda bu yeteneğe sahip olan) kuşların, “gerçek anlamda dil geliştirebilme gücüne sahip olması gereken grup” olmasının beklenebileceğine dikkat çeker. –Chomsky, Noam, Dil ve Zihin, Çeviri: Ahmet Kocaman; Ayraç Yayınevi, Ankara, 2002; sayfa 109”; 2. oğhuz kuş * ışık hanlardan oğh.uz : ış.oğh+an (shoguns; kings & lords or queens & ladies of light)’ın ot.or+on (toro / torun)larından am.er.okh : oğh-ğhu ana karasına göçen oymaklarda olduğu gibi, Orta Asya’da kalanlar arasında, özellikle 24 oğuz boyunun töz / köken tamğha’sı olarak benimsedikleri kuşlar; oguş > oymak; hısım, akraba (Kaşgarlı Mahmut, DLT (1072); I : 61); et.ür.ük : oğh.uz kuş >  toltek-maya evrendoğum inancında tanrıların türkuvaz tüğlü ğhu.ber.cin (haberci güvercin)’i “quetzal” kuşu; gosh (g’aş) interj. used to express mild surprise or delight; alteration of God; also gush < mid. eng. gushen; theol. St. Francis of Assisi, the patron saint of ecologists; Bkz: ış.okh.or : ötmek; öt.(ür.ük.ng) : il.üng.oğh-ğhu; k(ö/ü)l : tigin; [ altın kaknus ]; kaknus ~ gök*kuş; ayrıca Bkz: [ olmek, kuşhan ]; oğh.uz : am & oğh : uz.am

güvercin * Bkz: [ ğhu+ber ]; ğhubercin; (oğh)-ğhu.(e)b(e). er+gin; guş ▲

34