 British Museum
|
Hiç Kimse Okumazken, Kim Başladı Yazmaya? Yazıyı Başlatan Kim? Teori Çok, Yanıt Az Sümerlerin 5,000 yıl önce yazıyı icat etmelerinin bir öyküsü var. Buna göre, Uruk kralının uzak bir ülke sarayına gönderdiği haberci yaptığı yolculuktan öylesine yorgun düşmüş ki, vermesi gereken sözlü mesajı bir türlü iletememiş. Bu olay üzerine, akıllı kral bir parça kil yoğurup ikinci mesajını bunun üstüne yazarak işi sağlama almış. Bir Sümer şiiri bu başarılı çözümü kutlamaktadır: O zamandan önce
yoktu kil üzerine kazınmış yazı,
|
|
|
İIk yazıyı Türkler yazmış! Arkeologlar, Türklerin ana yurdu Orta Asya’da, daha önce bilinmeyen bir uygarlığın izine rastladı. Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat yakınlarında yapılan kazılarda, hiçbir kaynakta anılmamış bir uygarlığa ait ‘yazı’ izleri bulundu. 4 bin yıl öncesinden kalma yazıtlar, adı bilinmeyen uygarlığın, Çin’den bile önce ‘yazı yazdığını’ gösteriyor. Keçi’leri de var Pennsylvania Üniversitesi’nden arkeolog Fredrik Hiebert, bu konuda şu bilgileri veriyor: “Bulgular, Orta Asya’da İran’dakine benzer bir uygarlığı gösteriyor. Bulunan uygarlığın keçi sürülerine sahip olduğuna, tarımla uğraştığına, seramik ve bronz aletler yaptığına inanıyoruz.” Arkeolog Fredrik Hiebert’in bulduğu ‘yazı’ ise, bir mühürde yer alıyor ve M.Ö. 2300 yılına tarihleniyor. Bu tarih Mezopotamya, İran ve İndus Irmağı Vadisi’nde yazının ortaya çıktığı tarihle çakışıyor. O tarihlerde Çinlilerin henüz yazı geliştirmediği biliniyor. Milliyet, Dış Haberler Servisi, 16 Mayıs 2001 |
|
|
Bronze Age Civilization Nonstop archaeologist, 61-year-old Viktor Ivanovich Sarianidi, who unearthed the golden trove in Afghanistan described in this issue, is now concentrating on Bronze Age mounds in the Turkmen S.S.R.* After 40 years of fieldwork he has established that Central Asians built cities around oases starting about 2000 B.C. and developed a flourishing civilization with monumental architecture, sophisticated gold and silver craft, and irrigation agriculture.
National Geographic, March 1990, On
Assignment (news page on inside back cover). ▼ Tunç Çağı Uygarlığı Bu sayımızda betimlenen Afganistan’daki altın hazineyi gün ışığına çıkaran, 61 yaşında dur durak bilmeyen arkeolog Viktor İvanovich Sarianidi araştırmalarını şimdi Türkmen S.S.C.*’ndeki Bronz Çağı höyükleri üzerinde yoğunlaştırmaktadır. 40 yıl süren alan çalışmalarından sonra, Orta Asyalıların İ.Ö. 2000 dolaylarından başlayarak, sulak yerler çevresinde kentler kurduklarını ve ileri düzeyde altın ve gümüş işçiliği, sulamaya dayalı tarım ve anıtsal mimarlık ile parlayan bir uygarlık geliştirdiklerini saptamış bulunmaktadır.
National Geographic, Mart 1990, On Assignment (arka kapak içindeki
haber sayfası). |
 Kültigin yazıtı |
Türk Yazısının Özgün Kökeni Eski Türk yazısının, runik yazının (yani sırf harflerden oluşan alfabelerden daha eski bir sistemin) sıra dışı kadimliğine yalnız başına delalet edebilecek bu hayret verici özelliğini anlayamayanların, bunun kökenini küstahça çok daha geç döneme ait, Arami alfabesinin sönük kopyalarına, Pers yazılarına bağlamalarının tek nedeni, Türk yazısının özgünlüğü düşüncesine ön yargılarla tıka basa dolu kafalarında yer olmamasıdır! Süleyman, Olcas, Tarih Öncesi Türkler, çev. Azad Ağaoğlu, Teas Press, İstanbul 2016, s. 127. |
