Büyük bilimsel kuramlar genellikle onların doğruluğunu yavaş yavaş kavramış olan karşıtları tarafından eninde sonunda benimsendikleri için dünyayı ele geçirmezler. Paulus olmuş bir Saul’a rastlamak her zaman ender bir olaydır. Olan şudur ki, karşı koyanlar sonunda ölüp giderler de, onlardan sonraki kuşak yeni düşüncenin etkisi altında büyür.

Max Planck
1918 Nobel Fizik Ödülü Sahibi

Kaynak: West, John Anthony, Serpent in the Sky, Julian Press, New York, N.Y., USA, 1987 Edition, p.12.

► “Kırk yıllık Yani, olur mu Kani?”  için daha iyi bir örnek bulamazdım.
     –Doğan Türker.

Başka yeni kuramların ortaya atılışı, özel uzmanlık alanına dokundukları uzmanların bazılarında, düzenli ve uygun bir biçimde, aynı tepkiyi doğurur. Çünkü yeni kuram bu adamlar için olağan bilimin alışılagelen uygulamasını saptayan kurallarda bir değişiklik demektir. Bu nedenle, kaçınılmaz olarak daha önce başarıyla tamamlamış oldukları çoğu bilimsel çalışma üzerinde yeni baştan düşünmelerini gerektirir. Uygulama alanı her ne denli özel olursa olsun, yeni bir kuramın, o güne dek bilinenler için çok seyreklikle sadece bir ekleme olması ya da hiçbir zaman olmaması bu nedenledir. Özümsenmesi önceki kuramın yeniden yapılandırılmasını ve önceki olgunun yeniden değerlendirilmesini gerektirir ki, bu pek ender olarak bir kişinin yapabileceği ve asla bir gecede bitiremeyeceği, özü bakımından devrimci bir işlemdir.

Kuhn, Thomas S.; The Structure of Scientific Revolutions, University of Chicago Press, USA 1962, Second Edition, enlarged, 1970; p. 7

Fizikçiler, doğal olaylara ilişkin tüm kuramlarının, betimledikleri ‘yasalar’ da işin içinde olmak üzere, gerçeğin kendisi olmaktan çok, bizim gerçeklik konusundaki kavramsal kurgumuzun özellikleri, insan aklının yaratıları olduğunu görme aşamasına gelmişlerdir.

Capra, Fritjof; The Tao of Physics, 3^rd ed., updated, Shambala, Boston, 1991, p. 287.

“Yeni bilgiler daimâ yeni realitelerin habercisi olmuşlardır. İnsanlar evrimleri boyunca yeni realitelere geçmeden genellikle onun bilgileri ve ön etkileriyle karşılaşırlar. Bu bilgi ve etkiler, anlayabilenler için, yani yeni realitenin gerçek adayları için zorlayıcı niteliktedir. Yeni bilgiler insanları, eski bilgilerini ve yaşamlarını değiştirmeye, restore etmeye zorlarlar. Genel kitle tümüyle yeni realiteye geçmeye hazır olmadığından bu yeni bilgilerden rahatsız olur. Bu rahatsızlıklarını çeşitli tedirginlikler, sıkıntı gösterileri veya bunun biraz değişik şekli olan umursamazlık, tevil (sözü / konuyu değiştirme) veya alay etme şeklinde ortaya koyarlar.”

Gerçeksever, Selman; Evrende Zeki Hayat, RM Yayınları, İst. 1980, s. 6.